In het CAT-register zijn de eisen voor opleiding, registratie en herregistratie voor Cognitieve Analytische Therapie (CAT) in Nederland beschreven. Op deze website, beschrijven we: wat CAT inhoudt, hoe de opleiding in CAT eruitziet, en lees je meer over de registratie en herregistratie in CAT-NL. Daarnaast geeft dit register een overzicht van de door CAT-NL erkende cognitieve analytische werkers, CAT practitioners en CAT supervisoren.

CAT is sinds 2016 beschikbaar in Nederland en sinds 2022 opgenomen in de Nederlandse herziene versie van de multidisciplinaire richtlijn persoonlijkheidsstoornissen. CAT is in de jaren ’80 ontwikkeld en wordt sindsdien geboden in onder andere het Verenigd Koninkrijk, Australië, Nieuw Zeeland, en Scandinavië.

Wil je in Nederland als erkend CAT-therapeut werken?

Dan kun je je hier registreren in het Nederlands Register van Cognitieve Analytische Therapie.

Wat is Cognitieve Analytische Therapie (CAT)?

Cognitieve Analytische Therapie (CAT) is een psychotherapeutische behandeling die aspecten vanuit onder andere psychoanalytische- en cognitieve theorieën integreert in een praktisch toepasbaar kader. De psychotherapie richt zich op het begrijpen van de klachten en eerdere ervaringen die daarin hebben meegespeeld en het herkennen van patronen in gedrag en denken die de klachten in stand houden. Hierdoor kunnen cliënten vervolgens meer helpende patronen ontwikkelen en vervolgens hiermee oefenen. CAT is een model met een duidelijke tijdslimiet, in veel gevallen maximaal 16 behandelsessies. De aandacht ligt in de therapie op relationele patronen en het samenwerkende karakter tussen cliënt en therapeut.

CAT kenmerkt zich door een open en transparante manier van samenwerken tussen de therapeut, de cliënt en diens naasten. Het psychotherapeutisch model biedt mogelijkheden om ook andere interventies weloverwogen in te zetten. Hierdoor kan het model gemakkelijk ‘transdiagnostisch’ gebruikt worden, doordat gerichte interventies voor bijkomende problemen goed geïntegreerd kunnen worden in het psychotherapeutisch model. Het  kader van CAT geeft in gewone taal houvast bij het meer zicht krijgen op de eigen persoon en het nadenken over wat een cliënt wil veranderen met therapie. Maar ook in het hanteren van moeilijke momenten in de samenwerking in de therapie.

Theoretisch model van CAT
In CAT heeft een sociale visie op het ‘zelf’ een belangrijke rol: mensen ontwikkelen hun identiteit (het ‘zelf’) op basis van de interactie van aanleg en hun relationele ervaringen met anderen. In deze interactie raken sociale betekenisgeving en culturele waarden geïnternaliseerd. Als dit proces niet goed verloopt, kunnen belemmerende of zelfs schadelijke relationele patronen geïnternaliseerd raken. De focus in CAT is gericht op het begrijpen van iemands problematische manieren van omgaan met zichzelf en met anderen vanuit interpersoonlijke patronen en de gedachten, gevoelens en gedragingen die hieruit voortkomen.

Werkwijze binnen CAT
De cliënt en de therapeut vormen gezamenlijk een beeld van deze patronen. Dit doen zij op basis van klachten, vroege ervaringen van de cliënt. Zij brengen dit in kaart – ook wel herformuleren genoemd – in een diagram en beschrijven het bijvoorbeeld in brieven in gewone en begrijpelijk taal. Deze herformulering vormt de basis om zichzelf en patronen in relaties en interacties zowel binnen als buiten de therapie te begrijpen. In de therapie wordt de cliënt ondersteund om deze patronen te gaan herkennen en te herzien. Daarmee is de behandeling gericht op verandering en vraagt om duidelijke en haalbare doelen.

In CAT is het expliciet doel om een nieuwe interactie met de therapeut te creëren, waarin patronen geobserveerd en onderzocht kunnen worden en een cliënt kan experimenteren en oefenen met meer helpende patronen. Hierbij wordt een aantal gereedschappen die bij CAT horen samen gecreëerd, zoals brieven en diagrammen.

Opleiding in CAT

CAT wordt door diverse professionals geboden waarbij er binnen CAT-NL drie verschillende opleidingsvormen zijn, met verschillende verantwoordelijkheden:

  1. Een cognitief analytisch werker ondersteunt de psychotherapieën en maakt de vertaling naar de directe context en dagelijks leven van de cliënt. Een cognitief analytisch werker werkt op basis van Cognitieve Analytische Therapie onder verantwoordelijkheid van een CAT-practitioner.
  2. Een CAT practitioner is een BIG-geregistreerde behandelaar in de GGz, die de tweejarige opleiding tot CAT-practitioner heeft afgerond en op basis daarvan zelfstandig individuele Cognitieve Analytische Therapie biedt.
  3. Een CAT supervisor is een CAT-practitioner die een opleiding heeft afgerond in het geven van (groeps-)supervisie in CAT.

Meer lezen over CAT?

Als je meer wilt weten over CAT, dan kun je informatie vinden op de volgende websites van de internationale verenigingen in CAT