Angelien Steen is psychiater en psychotherapeut bij de Zwaluw en Enk, een specialistisch centrum voor persoonlijkheidsproblematiek.

Sinds 2015 verricht zij een deel van haar promotieonderzoek aan de Universiteit van Humanistiek bij GGz Centraal. In haar onderzoek richt zij zich op de rol van zingeving bij persoonlijkheidsproblematiek.

Leegte en zinloosheidsgevoelens kunnen voortkomen uit een verstoorde relatie met zichzelf, de ander of de wereld. Juist bij mensen met persoonlijkheidsproblematiek is dit het geval, bij wie het gaat om  problemen met identiteit, zelfsturing, empathie en intimiteit. Hoewel zingeving niet direct geldt als een wetenschappelijk begrip, doen verschillende disciplines (zoals de filosofie, psychologie en spiritualiteit) nader onderzoek naar de rol van zingeving bij mensen met persoonlijkheidsproblematiek.

Het begrip is de afgelopen jaren goed geoperationaliseerd waardoor onderzoek naar de verbanden tussen zingeving en persoonlijkheidsvariabelen mogelijk is. Zo wordt de behoefte aan zingeving onder meer opgevat als een persoonlijkheidstrek en kan ze op meerdere niveaus makkelijker of moeilijker tot stand komen. Angelien richt zich in haar onderzoek allereerst op de samenhang tussen persoonlijkheidsstoornissen en zingeving. Antwoorden op de zingevende vragen als ‘wie ben ik’, ‘wie was ik’ en ‘wie wil ik zijn’, en ‘waarvoor leef ik’ zijn waarschijnlijk anders bij mensen die lijden aan een persoonlijkheidsstoornis en analyse daarvan kan leiden tot aanknopingspunten voor behandeling. Narratieve (vertellende) methoden zijn daar een voorbeeld van.

De vraag die Angelien hoopt te beantwoorden is of persoonlijkheidsproblematiek ons meer kan leren over hoe zingeving werkt, hoe het verband houdt met levenslust, identiteit, zelfsturing (authentiek zinvol doelgericht leven leiden), zelftranscendentie, relatievorming (zin ervaren) en levensbeschouwing. Doel is het verder empirisch onderbouwen van zingeving als relevante factor in de psychiatrie.

Deelname door patiënten aan dit onderzoek is gestart in september 2015. Angelien verwacht haar promotietraject af te ronden in 2018. Prof. dr. A.  W. Braam, psychiater treedt op als promotor (Universiteit voor Humanistiek) bij dit onderzoek. Voor vragen kun je Angelien Steen bereiken via a.steen@ggzcentraal.nl.