Thea Heeren wilde internist worden omdat de zorg voor ouderen in ziekenhuizen in haar ogen beter kon.

Het werd psychiatrie omdat ouderen met psychiatrische stoornissen haar inzet en bevlogenheid nog harder nodig hadden. Ze bracht het tot bijzonder hoogleraar ouderenpsychiatrie. Op 29 juni 2017 nam ze afscheid als bestuurder van GGz Centraal. Een van haar geliefde projecten was het project Resultaten Vertellen. Dit project stoelt op vier thema’s die erg bij Thea passen: professionaliteit, inspireren, samenwerken, vernieuwen.

waarom koos je voor psychiatrie en ouderen?
Eigenlijk wilde ik internist worden omdat ik zag dat in ziekenhuizen de zorg voor ouderen tekortschoot. Klinisch geriaters waren er in die tijd nog niet. Coassistenten hadden vaak geen zin om ouderen te onderzoeken: alleen het aan en uitkleden duurde al zo lang. Dit werd ook niet gecorrigeerd door de specialisten! Na mijn afstuderen werd ik gevraagd om als anios* tijdelijk op de afdeling psychiatrie te komen werken. De opleider daar en mijn latere promotor prof. dr. Harry Rooijmans overtuigde me van een keuze voor de psychiatrie. Daar wisten ze nog veel minder van de juiste behandeling voor ouderen!

waarom raakte die gebrekkige ouderenzorg bij jou een gevoelige snaar?
Ik vond het onrechtvaardig. Ik kom uit een PvdA-nest en heb van huis uit meegekregen dat je op moet komen voor kwetsbare mensen. Dat je in actie moet komen als je zaken wilt veranderen. Ik was zelf actief bij de Rooie Vrouwen, en zat ook in de geneeskundefaculteitsraad. Ik heb me altijd beziggehouden met beleid en al vroeg geleerd strategisch te denken. Besturen kan in mijn ogen alleen vanuit een ideaal, een visie. Die visie heb je nodig om te snappen waar je voor wilt gaan. Zo kun je koers houden, ook wanneer omstandigheden je soms dwingen tot een omweg!

je bent een inhoudelijk gedreven professional, was bijzonder hoogleraar ouderenpsychiatrie, maar werd bestuurder. Waarom?
Tijdens mijn hoogleraarschap was ik al directeur ouderenpsychiatrie bij Altrecht. Op een gegeven moment kwam daar ook de divisie kind en jeugd bij en merkte ik dat ook leidinggeven in een ander vakgebied mij goed beviel. In diezelfde tijd werd het vergevorderde plan om een Academisch Instituut voor Geriatrie en Ouderenpsychiatrie op te richten afgeblazen door een nieuwe koers in het UMCU. Goede redenen om me te bezinnen op de toekomst (en ik was ook 50!). Ik schreef me in voor de TopClass van Pauline Meurs, die ik nog kende van de Rooie Vrouwen. Mijn naam kwam terecht bij een headhunter en nog voor ik met de TopClass begon werd ik bestuurder bij de Symfora groep, een voorganger van GGz Centraal.

wat dreef jou als bestuurder?
De liefde voor mijn vak. Hoe kan ik als bestuurder eraan bijdragen dat het beter wordt voor onze cliënten en hun naasten? Ook in tijden van bezuinigingen bleef deze vraag overeind staan. Hoe kunnen we met minder geld toch zoveel mogelijk cliënten op een goede manier helpen? Welke keuzes maken we daarbij? We hebben als bestuurders in de ggz een maatschappelijke verantwoordelijkheid om goed met gemeenschapsgeld om te gaan. Jaren leefden we in een tijd van meer, meer, meer. Na 2011 kregen we te maken met krimp en beddenreductie. Toen ontdekten we tot onze schrik dat ook een zorginstelling failliet kon gaan. Juist dan heb je als bestuurder visie en maatschappelijk bewustzijn nodig.

hoe was die periode van krimp voor jou als bestuurder?
De externe druk werkte als een katalysator voor verandering. Het daagde uit en deed een appel op mijn bestuurlijke creativiteit. Hoe om te gaan met een nieuwe realiteit? ‘Het is altijd zo geweest’ geldt niet meer. Er is een nieuwe zorg- en maatschappijvisie. Hoe gaan we die vertalen naar onze zorg? Wat moeilijk was in deze periode was de confrontatie met boventalligheid en vertrek van medewerkers, die soms vele jaren bij ons gewerkt hadden! We hebben zoveel mogelijk geprobeerd dit goed te begeleiden maar toch waren de schok en het verdriet groot.

hoe vind je dat de ggz nu georganiseerd is?
Het idee van vermaatschappelijking en substitutie van zorg van de gespecialiseerde zorg naar de basiszorg en de huisarts met POH-GGZ is goed, de uitwerking echter nog niet. De overheid begon met een mooi visieverhaal, maar het werd al gauw een kostenverhaal. Als je op alle fronten bezuinigt, gaat het niet goed. Hoe kan de basis-ggz zich ontwikkelen als er nauwelijks marge zit in de vergoeding die ze krijgen? Hoe kan er een verschuiving optreden van zorg in de kliniek naar zorg in een beschermde woonomgeving als op beide bezuinigd wordt? Er is veel in korte tijd veranderd. Het komt er nu op aan met elkaar opnieuw te kijken naar wat de bedoeling was, namelijk betere integratie en participatie van mensen met ernstige psychische aandoeningen en samen te kijken hoe de obstakels kunnen worden geslecht! Niet het minste obstakel is daarbij de overvloed aan regels waaraan moet worden voldaan!

Ik vind dat de politiek meer vertrouwen moet hebben in de mensen in het werkveld. Geef een budget en een kader, zeg bijvoorbeeld hoeveel mensen voor dat geld geholpen moeten worden, hoe lang de wachttijden mogen zijn en welke resultaten worden verwacht in termen van herstel, kwaliteit van leven en tevredenheid. Laat de uitwerking aan de behandelaars zelf over. Ook met verzekeraars starten we vaak met een leuk inhoudelijk gesprek, maar als puntje bij paaltje komt is het toch handjeklap over de gemiddelde prijs per patiënt. Gelukkig komt er wel meer besef dat het anders moet.

hoe combineerde jij carrière en gezin?
Voor mij hebben carrière en gezin elkaar altijd versterkt: in mijn carrière was ruimte voor mijn ambities en mijn gezin zorgde ervoor dat dat niet doorschoot in workaholisme; niets relativerender dan het plezier en ook de zorgen die een gezin met zich meebrengen. Iedereen moet kiezen wat bij hem of haar past in de combinatie werk en gezin; belangrijk is wel te waken voor ‘vanzelfsprekendheden’ bij de komst van kinderen. Nooit vroeg iemand destijds aan mijn man hoe hij dat ging doen met zijn werk toen wij ons eerste kind verwachtten!

hoe kijk je terug op je periode als bestuurder bij GGz Centraal?
Symfora stond bekend om de goede kwaliteit van zorg en veel aandacht voor opleiden en nascholing. Daarop wilde ik graag voortbouwen als bestuurder. Met de toevoeging van wetenschap in de vorm van praktijk gebonden onderzoek. Deze ambities vormden ook de belangrijkste onderlegger voor de fusie met Meerkanten. Vlak na de fusie in 2011 kwamen de eerste overheidsbezuinigingen. De gezamenlijk ontwikkelde duidelijke visie op zorg en onze grotere omvang hebben ons geholpen om in de afgelopen woelige jaren toch een duidelijke koers te blijven varen. Gericht op de zorgbehoefte van onze cliënten en op vernieuwing van de zorg! Ik ben trots op onze medewerkers die dit als leidraad zijn blijven zien ook al maakt het oerwoud aan regels dat ontstaan is uit de stelselwijzigingen dat niet altijd eenvoudig. Het is belangrijk de focus te houden op wat we met zijn allen, medewerkers en cliënten, bereiken en dat te vertellen aan elkaar en aan de buitenwereld. Ik ben dan ook ongelooflijk blij met ons project Resultaten Vertellen, waar precies dit gebeurt!

wat ga je missen?
Alle contacten met medewerkers en cliënten, de werkbezoeken, de mooie werkomgeving. En Albert van Esterik natuurlijk, we waren echt een team. Het ging ons nooit om persoonlijke geldingsdrang, maar om de drang samen iets te bereiken. Ik zal het missen! Het voelt echter ook als een goede afronding van mijn loopbaan en de start van een nieuwe levensfase.

loopbaan dr. Thea Heeren

  • 2005-heden – GGz Centraal raad van bestuur (vanaf 2012 voorzitter)
  • 1993-2006 – UMC Utrecht, bijzonder hoogleraar Ouderenpsychiatrie
  • 1992-2005 – Altrecht, Divisie Jeugd & Ouderen, directeur medische zaken
  • 1985-1991 – Academisch Ziekenhuis Leiden, afdeling Psychiatrie

promotie

  • 1991: Psychiatric Morbidity in the Oldest Old, RU Leiden, promotor prof. dr. H.G.M. Rooijmans.

nevenactiviteiten o.a.:

  • 2014-heden – raad van toezicht Canisius-Wilhelmina ziekenhuis Nijmegen
  • 2007-2015 – raad van toezicht Erasmus MC Rotterdam
  • 2006-2012 – bestuur Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie

Daarnaast was ze lid van de Raad voor Gezondheidsonderzoek, van diverse richtlijnwerkgroepen en van commissies van Zon-MW en de Gezondheidsraad.

wilt u meer weten over ‘resultaten vertellen’?

Stuur dan een e-mail met uw vraag of opmerking naar resultatenvertellen@ggzcentraal.nl.