Kan de patiënt zelf beslissen?

30-11-2017

Medische hulpverleners moeten soms ingewikkelde beslissingen nemen over de behandeling van een patiënt. Daarbij is een actieve deelname van de patiënt wenselijk. In hoeverre kan een patiënt dat? Wat als hulpverleners twijfelen aan zijn wilsbekwaamheid? Daarover gaat het recent verschenen boek Wilsbekwaamheid in de medische praktijk, onder redactie van Irma Hein en Adger Hondius (uitgeverij de Tijdstroom, 2017).

Het boek biedt houvast bij het omgaan met wilsbekwaamheid in de gezondheidszorg. Het bevat een Nederlandse vertaling van de MacCAT, een internationaal erkende methode waarmee hulpverleners de wilsbekwaamheid van een patiënt bepalen aan de hand van een interview.

Beoordelen van wilsbekwaamheid
Een medisch hulpverlener is door zijn behandelrelatie en expertise de aangewezen persoon om te beoordelen of een patiënt zelf toestemming kan geven voor een behandeling of deelname aan een onderzoek. Die inschatting is ingewikkeld en geeft aanleiding tot discussie (artikel Medisch Contact). In de praktijk gebruiken hulpverleners hiervoor het MacCAT-interview. Dat leidt dan tot meer objectiviteit bij de beoordeling van wilsbekwaamheid.

De toepassing van deze methode wordt in het boek beschreven voor verschillende patiëntengroepen. Zo gaan de auteurs in op ouderen, minderjarigen, patiënten met een psychiatrische stoornis en patiënten met een verstandelijke beperking. Daarnaast komen verschillende situaties aan bod zoals wilsbekwaamheid bij een verzoek om euthanasie. Ook de juridische en ethische aspecten worden behandeld. Tot slot belichten de auteurs wilsbekwaamheid bij mentorschap, en de relatie tussen wilsbekwaamheid en toerekeningsvatbaarheid.

Het boek is bedoeld voor artsen, onderzoekers, psychologen en andere professionals in de gezondheidszorg. Het boek is daarnaast informatief voor ethici en gezondheidsjuristen.

-------------------- 

Irma Hein is kinder- en jeugdpsychiater bij de Bascule en onderzoeker bij het AMC op het gebied van wilsbekwaamheid. Adger Hondius is psychiater en geneesheer-directeur bij GGz Centraal en heeft expertise op het gebied van wilsbekwaamheid en juridische aspecten in de ggz.