Week van de Vaktherapie: 2-8 oktober

02-10-2017

Deze week – van 2 tot en met 8 oktober - is de Week van de Vaktherapie in heel Nederland. Wat is vaktherapie, welke vormen kennen we in GGz Centraal en wat zeggen cliënten over deze therapieën?

We vroegen het aan Marleen Muthert,  teamleider vaktherapie en agogie van onze regio Veluwe & Veluwe Vallei.

doen en ervaren

Bij vaktherapieën wordt methodisch een ervaringsgerichte manier van werken ingezet:  vooral ‘doen’ en ‘ervaren’ staan centraal. ‘Al doende’ kunnen cliënten zich bewust(er) worden van hun problemen. De therapieën bieden ook de mogelijkheid om te experimenteren met ander gedrag waardoor ze nieuwe ervaringen kunnen opdoen. In overleg met de cliënt en afhankelijk van zijn vraag en mogelijkheden werken we meer oefengericht of belevingsgericht.

De vaktherapeut sluit altijd aan bij het behandelplan en het psychologisch referentiekader van de regiebehandelaar.

In GGz Centraal bieden we verschillende vaktherapieën: beeldende therapie, dramatherapie, muziektherapie en psychomotorische therapie. Afhankelijk van de indicatie vindt de therapie individueel of in een groep plaats.

  • beeldende therapie 
    In beeldende therapie wordt op een laagdrempelige manier gewerkt met diverse beeldende materialen (verf, klei, krijt, etc.) om veranderings- en ontwikkelingsprocessen in gang te zetten.  Tijdens de therapie kunnen cliënten zintuiglijke, fysieke en emotionele ervaringen opdoen. Het ‘product’ is een afspiegeling van het proces en de betekenis die de cliënt eraan toekent. Er wordt een verband gelegd tussen ervaringen tijdens het beeldend werken (gevoelsbeleving, het maken van keuzes, omgaan met conflicten, ervaren van eigenheid) en ervaringen buiten de therapie, in het dagelijks leven.
    Beeldende therapie kan worden ingezet voor cliënten die het lastig vinden om zichzelf, hun ervaringen of emoties te verwoorden. Maar ook voor cliënten die juist zo gemakkelijk praten dat zij er niet toe komen om stil te staan en te ervaren.
  • dramatherapie 
    In dramatherapie worden drama- en theaterwerkvormen ingezet waarbij cliënten  verschillende posities en rollen kunnen innemen. Dat geeft ze de mogelijkheid te oefenen en experimenteren met nieuw gedrag. Kernprocessen in dramatherapie gaan over: lichamelijke expressie, projectie, relatie tussen fictie en reële gevoelens, empathie en distantie, presentatie en interactie. Essentieel voor die proces is het geven van betekenis aan de ervaringen.
  • muziektherapie
    Bij muziektherapie worden muzikale middelen ingezet om verandering, ontwikkeling, stabilisatie of acceptatie te bewerkstelligen op emotioneel, gedragsmatig, cognitief, sociaal of lichamelijk gebied. Er zijn velerlei muzikale functies: het oproepen van herinneringen, associaties en emoties, het ervaren van jezelf als persoon in de muziek, het raken aan emoties, het ervaren van ordening en structuur en het ervaren van lichamelijke reacties.
  • psychomotorische therapie (PMT)
    Deze therapie maakt gebruik van interventies gericht op lichaamsbeleving, lichaamsbewustzijn en bewegingsgedrag. De werkvormen kunnen de cliënt letterlijk in beweging laten komen of stil laten staan bij de betekenis van interactioneel bewegingsgedrag. Psychomotorische therapie kan ook gericht zijn op de beleving van het lichaam.

wanneer worden cliënten voor vaktherapie aangemeld?

Cliënten worden vaak voor vaktherapie aangemeld als zij problemen hebben op het gebied van:

  • emotie en agressieregulering 
  • spanningsregulatie, ontspanning 
  • contact met eigen gevoelsleven of lichaamsbeleving 
  • zelfbeeld, identiteit, autonomie en assertiviteit 
  • (h)erkennen van grenzen (lichamelijk en in contact) 
  • (h)erkennen van cognities contact, interactie en sociale vaardigheden 
  • rouw, verwerking en acceptatie

Vaktherapeuten werken voor het grootse deel binnen multidisciplinaire behandelteams. Binnen de polikliniek werkt de vaktherapeut altijd in samenwerking met een verbale therapeut zoals een psycholoog, sociaal psychiatrisch verpleegkundige en psychiater.

onderzoek naar het effect

Het is van belang dat er onderzoek wordt gedaan naar het effect van de vaktherapieën. Dit is landelijk (gesteund door de beroepsvereniging FVB ) en ook voor de vaktherapieën in GGz Centraal een belangrijk aandachtspunt. Zo is er door vaktherapie in de regio Veluwe & Veluwe Vallei onderzoek gedaan naar de module ‘Waarnemen’. In deze module wordt gecombineerd door psychomotorische en beeldende therapie gewerkt. Door deze oefengerichte module verbeteren de vaardigheden op het gebied van waarnemen wat van belang is voor de oriëntatie in het 'hier en nu'. Deze module wordt aangeboden in de behandeling van posttraumatische stress stoornissen (PTSS), complexe posttraumatische stress stoornissen (CPTSS) en depersonalisatie. Daarnaast loopt er een onderzoek naar de module ‘Nachtmerries leren hanteren’. Deze module vanuit de beeldende therapie, biedt oefenvormen en educatie over manieren om de last van een nachtmerrie te verminderen door een alternatief einde in beeld te brengen.

wat zeggen cliënten over vaktherapieën?

‘Ik kreeg letterlijk grip en controle over mijn gedachten en emoties. Door het met verf uit te beelden en veranderingen aan te brengen had ik de regie.’

‘Door te maken wat ik voel, snap ik mezelf beter omdat ik ‘t nu letterlijk voor mij zie.’

‘Door bij dramatherapie aan alles mee te doen, heb ik geleerd alles minder onder controle te hoeven hebben.’

‘PMT helpt me de signalen van mijn lijf  te leren kennen. Hierdoor leer ik mijn grenzen aan te voelen en aan te geven.’

meer info

www.weekvandevaktherapie.nl

Voor vragen over vaktherapie in de regio Veluwe & Veluwe Vallei kunt u contact opnemen met Marleen Muthert, m.muthert@ggzcentraal.nl