In het voorjaar van 2015 is het programma ‘Anita wordt opgenomen’ uitgezonden door de KRO.

Anita Witzier heeft voor de opnames van dit programma meegelopen op afdelingen de Meregaard en de Rembrandthof van GGz Centraal.

Voor het eerst krijgen mensen in Nederland een reële kijk in de psychiatrie (geestelijke gezondheidszorg of ggz). Zowel voor GGz Centraal als voor Anita Witzier was het een uitdaging om een goed beeld te geven van deze wereld. Het programma ‘Anita wordt opgenomen’ is nl. ontwikkeld om het taboe op de psychiatrie te doorbreken. Mensen hebben veelal een ‘verkeerd’ beeld hierbij. Anita Witzier was benieuwd wat ze tegen zou komen in de Rembrandthof en de Meregaard, klinieken van GGz Centraal in Hilversum en Almere). Hieronder een interview met haar over deze ervaring:

De allereerste keer dat je bij GGz Centraal binnenkwam om de proefopnames te maken, bespeurde ik op je gezicht best wel gespannenheid… Vond je het spannend om mee te lopen in de klinieken?
Zeker! Ik ging een wereld binnen die mij totaal onbekend was. Waarvan ik niet wist wat te verwachten, hoe ver ik kon gaan, wat de ‘do’s en don’ts’ zijn, etc.

Hoe keek je zelf tegen de psychiatrie aan voordat je bij GGz Centraal meeliep voor dit programma?
Ik keek naar de psychiatrie ook volgens het klassieke voorbeeld: mensen die in dwangbuizen gillend door gangen rennen. Ja … heel beschamend, ik weet het, maar hé; hoe moet je iets weten van een gesloten wereld?

Wat raakte je het meeste in de verhalen van de patiënten die je geïnterviewd hebt?
Dat een psychische stoornis het leven buitengewoon complex kan maken en dat het lijden groot is.

Hoe vonden de medewerkers van GGz Centraal het dat je over hun schouders meekeek?
Sommigen vonden het niks, anderen waren juist blij met de aandacht voor hun werk én de problematiek waar patiënten in de ggz tegenaan lopen.

Denk je dat dit programma helpt om het onderwerp ‘psychiatrie’ bespreekbaar te maken en uit de taboesfeer te halen?
Zeker! Ik krijg op straat en in winkels zoveel reacties van mensen als: “Wat geweldig dit programma, ik had echt geen idee! Goed dat dit wordt gemaakt!”

De beelden kunnen best heftig zijn voor mensen die niets weten van de psychiatrie, vooral ook omdat het bv. vaak gaat over suïcide. Binnen de ggz krijgen wij vaak de vraag ‘Kun je patiënten dan niet beter tegen zichzelf beschermen?’ M.a.w. is het niet beter voor hen als ze niet meewerken aan het programma?
Dat verschilt per patiënt denk ik: het is afhankelijk van het ziektebeeld, de mate van herstel en wat de mening is van behandelend arts, verpleegkundigen en familie. En daar hebben we juist zoveel aandacht aan besteed in dit programma!

Wat is voor jou de belangrijkste conclusie nadat je deze inkijk in de psychiatrie hebt gekregen?
Mensen in de psychiatrie zijn niet gek, maar ziek.

Wat heeft je het meest ontroerd in al die maanden?
Oh, zo veel! De ontmoeting met twee broers, het afscheid van Marlies, het gesprek met Amanda over haar kinderen, de placemat die ik van Mia kreeg, het liedje van één van de deelnemers, Anna die haar kat knuffelt, de PMT met Nelleke en het ‘ontsnappen’… de lijst is eindeloos! Maar ‘Overall’ heeft me toch ontroerd dat mensen die al kwetsbaar zijn zich toch durven bloot te geven. Dat ik met veel patiënten heb kunnen praten lachen, huilen en knuffelen.

Denk je dat mensen gemakkelijker hulp zoeken bij de ggz na het zien van deze beelden?
Ik hoop het van harte, maar ik denk van wel.

Wat wil je zelf eventueel nog kwijt?
Ik en wij allemaal van SkyHigh en KRO zijn GGz Centraal heel dankbaar voor het vertrouwen dat ze ons hebben geschonken om hun deuren te openen. Voor mijzelf is het echt een verrijkende ervaring geweest.

nawoord van de afdeling communicatie

privacy en toestemming
Anita wordt Opgenomen is in nauwe samenwerking tussen GGz Centraal, Skyhigh TV en de KRO-NCRV gemaakt.

Omdat GGz Centraal instaat voor de privacy van haar cliënten en medewerkers, heeft iedereen die heeft meegewerkt aan deze serie voor het maken van de opnames een toestemmingsverklaring ondertekend. De teksten zijn met de cliënten bovendien ook nog een keer mondeling besproken. Iedereen die heeft meegewerkt heeft dat op geheel vrijwillige basis gedaan. Ook zijn de deelnemers  gewezen op de mogelijke consequenties van deelname aan het programma en is er ook een gesprek geweest tussen patiënt en behandelaar en waar mogelijk de familieleden. Alle patiënten hebben gelegenheid gekregen om de concept tv-beelden te bekijken en er een reactie op te geven. Alle deelnemers hebben dus vóór uitzending op tv de aflevering waar ze in voorkomen kunnen zien en aan kunnen geven wat ze graag aangepast of eruit gehaald wilden hebben. Mensen die wel mee wilden werken maar niet herkenbaar in beeld wilden, zijn in de tv-serie onherkenbaar in beeld gebracht (geblurd). Bovendien hadden de patiënten de eis gesteld dat de tv-beelden niet langer dan een jaar na dato terug te zien zijn via uitzendinggemist / on demand. Deze eis is uiteraard ook ingewilligd door de KRO-NCRV én de NPO .

terugblik en emoties
Een algemene terugblik op de tv-serie levert het volgende beeld op:

  • De kijkcijfers zijn prima (op één keer na boven de miljoen kijkers).
  • De reacties op de uitzendingen zijn overwegend lovend (85%) en op twitter was #anitawordtopgenomen tijdens de uitzendingen trending topic.
    Een paar positieve tweets:
    – ‘De verhalen van patiënten zijn soms aangrijpend en laten zien dat het iedereen kan overkomen’.
    – ‘Ik blijf onder de indruk van het programma. Wat een indringende, maar integere inkijk geeft ze in een wereld die ik gelukkig niet ken’
    – ‘De verhalen zijn overigens niet zo grappig. Respect voor de verpleging in dit soort instellingen!’
    – ‘Heel dapper en bijzonder, de mensen die hun verhaal vertellen bij Anita wordt opgenomen’
    Een paar minder positieve tweets:
    – ‘Ik heb mijn eigen badkamer en toilet ik ben gelukkig hier! een opnameafdeling … mensen dat is geen thuis’
    – ‘Maar ik blijf terugkomen, zegt een patiënt die naar huis mag. klantenbinding daar is de GGZ goed in’
    – ‘sorry, maar dit kun je niet op tv laten zien’
  • Van patiënten horen we terug dat ze merken dat mensen minder schroom hebben om met hen over hun aandoening te praten; zij voelen een duidelijk minder taboe op hun ziekte.
  • In reacties die we per mail of telefonisch krijgen, hoorden we vaak dat mensen eindelijk een beter beeld kregen van wat het inhoudt om een psychiatrische aandoening te hebben. Ze durven daardoor sneller met mensen die een psychiatrisch probleem hebben te praten.

in de prijzen gevallen
Maandagavond 7 maart heeft Anita wordt Opgenomen een TV beeld gewonnen in de categorie ‘reality’. De Nederlandse TV-beelden zijn vergelijkbaar met de Emmy Awards in de VS.

Wilt u meer weten?
Stuur een e-mail met uw vraag of opmerking naar communicatie@ggzcentraal.nl