verschijnselen van schizofrenie

Er zijn vijf groepen verschijnselen.

De eerste twee groepen van verschijnselen van schizofrenie worden wel de positieve verschijnselen genoemd: wanen en hallucinaties. Deze zijn namelijk duidelijk aanwezig.
De derde groep, de zogenoemde negatieve verschijnselen, geven aan dat er iets mist. Het gaat dan om het minder worden van daadkracht, emoties, spraak en gedachten; een gebrek aan energie en het vlakker worden van gevoel.
De laatste twee groepen van verschijnselen gaan over gestoord denken, praten en doen.

wanen
Iemand met schizofrenie kan zich iets inbeelden dat niet klopt met de werkelijkheid. Bijvoorbeeld:

  • Hij gelooft dat iemand anders of een hogere macht de baas is over zijn gedachten en gedrag.
  • Hij heeft het idee achtervolgd te worden, of denkt slachtoffer te zijn van allerlei complotten. Hij kan denken dat iemand hem kwaad wil doen of wil doden. Dit heet paranoia of achtervolgingswaan.
  • Hij denkt dat gebeurtenissen of berichten in de media speciaal voor hem bestemd zijn, zoals berichten over het naderend einde van de wereld.
  • Hij denkt dat hij een bijzonder persoon is, een afgezant van God, of iemand met buitengewone gaven.

hallucinaties

  • Iemand met hallucinaties hoort, ziet, ruikt, voelt dingen die anderen niet horen, zien, ruiken of voelen. Vooral het horen van stemmen en het zien van dingen of personen komen veel voor. Zo'n stem kan bijvoorbeeld commentaar geven, of advies of opdrachten. Wie zo'n stem hoort, geeft soms ook antwoord. Voor de buitenwereld is het dan of hij in zichzelf praat.

gebrek aan energie en motivatie

  • Iemand met schizofrenie heeft vaak moeite om met iets te beginnen of om dat af te maken. Hij kan niet meer studeren of werken, sociale contacten onderhouden, zich ontspannen of zichzelf goed verzorgen.

vlakker worden van gevoel

  • Iemand met schizofrenie kan de indruk geven of zelf het idee hebben dat zijn gevoelens veel minder zijn geworden of verdwenen.

onsamenhangende spraak

  • Iemand met schizofrenie heeft moeite om zijn gedachten op een rijtje te krijgen: in een gesprek springt hij van de hak op de tak of verliest de draad van zijn verhaal. Dan is hij moeilijk te volgen. Dit wordt nog erger als hij ongewone woorden gebruikt. Soms valt hij ook helemaal stil, en is het sowieso moeilijk om met hem te praten.

chaotisch gedrag en vreemde lichaamsbewegingen

  • Iemand met schizofrenie kan raar overkomen door vreemde gezichtsuitdrukkingen en lichaamsbewegingen: het kunnen grote bewegingen zijn, die ook nog steeds maar weer herhaald worden. Bewegingsdrang wordt dit wel genoemd.

Verder zijn er vaak problemen met het geheugen, concentratie en het doen van ingewikkelde dingen. Ook dit maakt het moeilijker om (weer) te gaan werken, sociale contacten te onderhouden en zelfstandig te wonen.